جراحی ترمیمی سوختگی برای مریضانی انجام میشود که پس از سوختگی، اسکار، جمعشدن پوست، تغییر شکل یا اختلال عملکرد در قسمت آسیبدیده داشته باشند. سوختگی میتواند علاوه بر تغییر ظاهر، حرکت اندامها، بازشدن دهان، حرکت گردن، وضعیت پلک یا عملکرد سایر اعضا را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
هدف جراحی ترمیمی این است که تا حد امکان عملکرد عضو بهبود یابد و ظاهر بافت آسیبدیده نیز اصلاح شود. نوع جراحی به عمق سوختگی، محل اسکار، اندازه بافت آسیبدیده و میزان محدودیت حرکتی بستگی دارد.
در بعضی موارد، اسکارها کوچک بوده و میتوان با برداشتن بافت اسکار و بستن مجدد پوست وضعیت را بهتر کرد. در موارد وسیعتر ممکن است از پیوند پوست استفاده شود. در شرایط پیچیدهتر، فلپهای پوستی یا روشهای بازسازی پیشرفتهتر ممکن است لازم باشند.
پیش از جراحی، مریض بهصورت کامل بررسی میشود. داکتر وضعیت اسکار، انعطافپذیری پوست، عملکرد عضو و شدت محدودیت حرکتی را ارزیابی میکند. در بعضی موارد، ممکن است فیزیوتراپی و کاردرمانی نیز بخشی از برنامه درمانی باشند.
نکته مهم این است که جراحی ترمیمی سوختگی لزوماً به معنی حذف کامل اسکار نیست. پوست ترمیمشده نیز ممکن است جای زخم داشته باشد، اما هدف این است که ظاهر و عملکرد تا حد امکان بهبود یابد.
بعد از عمل، مراقبت از زخم، فیزیوتراپی و جلوگیری از کشش نامناسب روی ناحیه جراحی اهمیت زیادی دارد. در بعضی موارد استفاده از لباسهای فشاری یا سایر روشهای مراقبت از اسکار طبق نظر داکتر توصیه میشود.
نتیجه جراحی فوری و نهایی نیست. تورم و تغییرات بافتی در هفتهها و ماههای نخست طبیعی است و اسکار به مرور زمان تغییر میکند. گاهی برای رسیدن به نتیجه بهتر، چند مرحله درمان لازم میشود.
سوختگیهای ناحیه صورت، گردن، دستها و مفاصل اهمیت ویژه دارند، زیرا در این مناطق حفظ عملکرد اهمیت بسیار زیادی دارد. به عنوان مثال، اسکار سوختگی در انگشتان میتواند حرکت دست را محدود کند و یا اسکار در اطراف دهان میتواند بازشدن دهان را دشوار سازد.
جراحی ترمیمی سوختگی باید بر اساس وضعیت اختصاصی هر مریض برنامهریزی شود. ترکیب جراحی، فیزیوتراپی و مراقبت مناسب از اسکار میتواند در بسیاری از موارد به بهبود کیفیت زندگی و عملکرد مریض کمک کند.